1. Tổng quan: Nứt ống lỗ đít là một vết rách nhỏ trên da và niêm mạc lỗ đít. Nứt ống lỗ đít có thể xảy ra khi bạn đi cầu táo bón hoặc phân quá cứng. Đây là một trong bệnh lý tiêu biểu thường gây đau rát hậu môn và chảy máu khi đi cầu. Nứt ống hậu môn thường cách chữa nứt hậu môn ở trẻ xảy ra ở tuổi đứng tuổi, nhưng cũng là duyên do chảy máu hậu môn hay gặp ở tuổi thiếu niên . phần đông bệnh sẽ khỏi trong vài tuần với việc cải thiện tình trạng táo bón, nhưng một số ít nứt hậu môn sẽ thành mãn tính và cần phải điều trị bằng phẫu thuật. 2. Dấu hiệu và triệu chứng - Đau hậu môn nhiều khi đi cầu, đau rát có thể kéo dài đến vài giờ. - Có máu đỏ tươi dính phân hoặc giấy vệ sinh. - Ngứa ngáy, khó chịu quanh hậu môn. - Có thể thấy một vết rách trên da quanh lỗ đít. - Thường có da thừa và nhú hậu môn phì đại gần vị trí vết nứt. 3. nguyên nhân - Các nguyên nhân thường gặp là: Phân cứng hoặc phân quá lớn; Táo bón và phải rặn nhiều khi đi cầu; đi tả kéo dài; Viêm nhiễm vùng lỗ đít trực tràng; Bệnh Crohn’s hoặc các bệnh viêm đại tràng khác - Các nguyên cớ ít gặp hơn: Quan hệ dục tình ngã lỗ đít; Ung thư lỗ đít- trực tràng. HIV; Lao hậu môn –trực tràng; tim la. 4. Yếu tố nguy cơ - con nít: nhiều trẻ nhỏ bị nứt lỗ đít trong những năm đầu đời mà không có căn do. - Người lớn tuổi :nhiều người lớn tuổi có thể bị nứt hậu môn do sự giảm máu nuôi, hậu quả của việc giảm tưới máu vùng hậu môn trực tràng. - Táo bón: rặn nhiều khi đi cầu và phân quá cứng tăng nguy cách chữa nứt kẽ hậu môn cơ bị nứt hậu môn. - Hậu sản: Nứt hậu môn thường xảy ra vối phụ nữ trong thời kì sản hậu, có lẽ do ăn uống quá kiêng khem gây táo bón. - Bệnh Crohn’s. 5. Biến chứng - Nứt lỗ đít mãn tính: nứt lỗ đít không lành sau 6 tuần sẽ trở nên kinh niên. - Nứt lỗ đít tái phát: những người từng bị nứt hậu môn một lần, có nguy cơ sẽ bị lần khác. - Vết nứt lan vào cơ vòng lỗ đít: nứt hậu môn có thể ăn sâu vào cơ vòng hậu môn, làm cho vết nứt khó lành. thời đoạn này cần điều trị thuốc hoặc phải phẫu thuật. 6. Chẩn đoán - Nội soi trực tràng: Thường được thực hành ở bệnh nhân dưới 50 tuổi, không có nhân tố nguy cơ bệnh lí ruột non hay ung thư ruột già. - Nội soi đại tràng: thực hiện đối với bệnh nhân trên 50 tuổi, cho phép khảo sát hết thảy ruột già. - Đo áp lực lỗ đít: Nhằm đánh giá trương lực cơ thắt hậu môn, cũng như đo độ nhạy cảm và chức năng của trực tràng. 7. Điều trị - Nứt ống hậu môn thường lành trong vài tuần, nếu bệnh nhân cách điều trị bệnh nứt kẽ hậu môn giữ cho phân mềm và điều trị táo bón hay đi tả. Tuy nhiên nếu vết nứt không lành trong 6 đến 8 tuần, bệnh nhân cần điều trị thuốc hoặc thậm chí phải phẫu thuật. - Đối với trẻ nhũ nhi bị nứt hậu môn, thay tã thẳng tính và giữu lỗ đít khô sạch, chống táo bón và giữ trẻ không rặn nhiều khi đi cầu. * Điều trị không giải phẫu: - đổi thay lối sống: bổ sung thêm nhiều chất xơ vào chế độ ăn, uống nhiều nước hơn, tập thể dục thẳng thớm và dùng thuốc làm mềm phân, nếu vẫn không có hiệu quả, thầy thuốc có thể đề nghị các biện pháp không giải phẫu sau: + Bổ sung chất xơ: cung cấp chất xơ thường xuyên giúp làm mềm phân và dễ đi tiêu, tránh gây nứt thêm. + Ngâm lỗ đít:. Ngâm nước ấm 10 đến 20 phút nhiều lần trong ngày, đặc biệt là sau khi đi tiêu, sẽ giúp thư giãn cơ thắt giúp dễ lành bệnh. Không dùng xà phòng hoặc tắm bông bóng vì có thể gây kích ứng vùng lỗ đít. + Thuốc kem: Anusol-HC, oxit kẽm…. giúp làm giảm khó chịu từ vết nứt nhẹ. + Nitrogylcerin: bôi nitroglycerin vùng lỗ đít giúp giãn mạch và gia tăng lượng máu đến vết nứt, giúp vết nứt mau lành. Liệu pháp này cũng giúp làm giảm áp lực cơ thắt lỗ đít, giúp giảm bớt sự co thắt và giảm đau. Các tác dụng phụ có thể bao gồm đau đầu, áp huyết thấp và chóng mặt + Botox: Tiêm một liều nhỏ của onabotulinumtoxinA (Botox) vào cơ vòng lỗ đít làm liệt các cơ thắt trong vài tháng, gây giãn cơ thắt. Tác dụng phụ có thể bao gồm đau tại chỗ tiêm hay nhẹ, nhất thời rò rỉ khí hoặc phân (lỗ đít không kiểm soát). + Thuốc chẹn kênh calci: nifedipine (Adalat) và diltiazem (Cardizem), uống hoặc nghiền thành một chất gel và bôi vào vết nứt, góp phần làm giãn cơ thắt. - phẫu thuật: Nứt hậu môn mạn tính nếu không chữa lành với phương pháp điều trị khác, bác sĩ có thể đề nghị giải phẫu. giải phẫu can hệ đến việc cắt giảm một phần nhỏ của cơ vòng lỗ đít để giảm co thắt và đau , giúp vết nứt mau lành. a. CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN TRƯỚC giải phẫu: - Một phần quan yếu của việc chuẩn bị cho phẫu thuật là làm sạch phân trong ruột già - Sáng ngày phẫu thuật bệnh nhân nhịn ăn uống hoàn toàn, được bơm 1 tube Fleet enema 133 ml. Sau khi đi cầu hết phân, bệnh nhân cần tắm với xà phòng diệt khuẩn, sau đó sẽ được chích kháng sinh và chuyển phòng mổ b. săn sóc BỆNH NHÂN SAU giải phẫu - săn sóc tại chỗ: + Ngâm lỗ đít với nước muối ấm ( 0,9 %) ít ra 3-4 lần một ngày và sau mỗi lần đi tiêu. Điều này sẽ giúp giảm cơn đau co thắt trực tràng và làm sạch vết mổ. Không dùng giấy vệ sinh mà nên rửa bằng nước ấm sau khi đi tiêu. + Vết mổ sẽ rỉ dịch vàng ít ra 7-14 ngày. Dịch tiết sẽ giảm dần và sẽ hết hẳn vào khoảng tuần thứ tư. + Dùng thuốc giảm đau và dùng thuốc nhuận trường để ngăn chặn táo bón. + Hoạt động: • Tránh ngồi hoặc đứng lâu hơn 1 giờ tại một thời điểm. Trong 6 tuần đầu tiên, không nâng nhiều hơn 5 kg. Lưu ý không Khuân vác nặng vì điều này làm tăng nguy cơ chảy máu. • Đừng tài xế trong khi uống thuốc giảm đau có cỗi nguồn á phiện. • Tái khám trước khi trở lại làm việc • Hoạt động tình dục có thể được khi bạn cảm thấy thoải mái. - Tránh táo bón: Ăn nhiều chất xơ và có chế độ ăn uống thăng bằng mỗi ngày để tánh táo bón. - Báo thầy thuốc ngay khi có các triệu chứng: + Chảy lượng lớn máu đỏ tươi từ trực tràng không dừng khi đè ép trực tràng trong 10 phút + Nhiệt độ hơn 38,5 độ C cho 2 lần lấy cách nhau 4 giờ. Lấy nhiệt độ của bạn một lần mỗi ngày trong một tuần + Dịch tiết có mùi hôi + Sưng đau nhiều vùng mổ + Đi tiêu không tự chủ + Khó đi tiểu KẾT LUẬN: - Nứt ống lỗ đít là bệnh lí thường gặp, đặc biệt ở giới trẻ trong thời đại hiện tại do chế độ ăn ít chất xơ, ít uống nước và thói quen ít vận động.- - Nếu đến sớm thì việc điều trị không khó, 80-90 % nứt hậu môn điều trị sớm và đúng sẽ khỏi bệnh sau 4 tuần. Tuy nhiên do e ngại nên bệnh nhân thường đến khám trễ, khi vết nứt lỗ đít đã chuyển sang mạn tính, thường cần phải phẫu thuật để điều trị. bởi thế chúng ta cần nang cao nhận thức về bệnh. Có chế độ ăn uống nhiều chất xơ,uống nhiều nước, tăng cường vận động, tập thể dục thẳng băng để có cuộc sống khoẻ mạnh, không bệnh tật. Trên đây là những giới thiệu về Phẫu thuật cách chữa bệnh nứt kẽ hậu môn ngày nay nếu bạn còn những băn khoăn cần giải đáp về vấn đề trên bạn có thể liên hệ về Phòng khám đa khoa 59 Khương Trung hoặc gọi theo đường dây nóng: 0438 288 288, các bác sĩ luôn sẵn lòng giúp đỡ bạn
