Giải Nobel hay Giải thưởng Nobel là một tập hợp các giải thưởng quốc tế được trao hàng năm cho những cá nhân, tổ chức đạt nhiều thành tích trong lĩnh vực vật lý, hóa học, y học, văn học, kinh tế và hòa bình. Giải được công bố hàng năm vào đầu tháng 10 và buổi lễ trao giải chính thức diễn ra vào ngày 10/12 nhân ngày mất của Nobel, kèm theo tiền thưởng, huy chương và giấy chứng nhận. Kể từ 1901, đã có 549 lần trao giải cho 835 tổ chức và cá nhân, trong số này có nhiều người được trao trên 1 lần. Đặc biệt 10 giải thưởng dưới đây được xem là có tác động lớn làm thay đổi cuộc sống của nhân loại. 1. Marie Curie Marie Curie (1867 – 1934) là một nhà vật lý, hóa học người Ba Lan và Pháp, nổi tiếng trong lĩnh vực nghiên cứu về tính phóng xạ. Bà là người đầu tiên vinh dự nhận hai giải Nobel trong hai lĩnh vực khác nhau là vật lý và hóa học. Những cống hiến, đóng góp của bà đã làm thay đổi cuộc sống của nhân loại kể từ đầu thế kỷ XX. Năm 1903 bà được nhận giải Nobel vật lý cùng với chồng Pierre Curie và Henri Becquerel cho các nghiên cứu về bức xạ. Chiến tranh Thế chiến thứ nhất bùng nổ, nghiên cứu của Marie Curie đã được sử dụng để sản xuất các thiết bị X-quang di động điều trị cho binh lính bị thương tại chiến trường. Tuy sinh ra trong giai đoạn vai trò của phụ nữ còn lu mờ, thậm chí bất công nhưng bà vẫn đam mê nghiên cứu khoa học, những coogn trình nghiên cứu của bà được xếp vị trí cao nhất những phát minh tiêu biểu của nhân loại thế kỷ XX. 2. Albert Einstein Albert Einstein (1879 –1955), sinh trưởng tại Đức là nhà vật lý lý thuyết lừng danh, cha đẻ của thuyết tương đối, lý thuyết cách mạng có ảnh hưởng trong ngành vật lý. Với thành tựu này, Einstein được coi là một trong số những tiên phong đặt nền móng cho ngành vật lý hiện đại, một trong những nhà khoa học có ảnh hưởng lớn nhất thế kỷ XX, giúp nhân loại hiểu sâu thêm về thế giới đang sống cũng như trong vũ trụ bao la. Albert Einstein không chỉ nổi tiếng với phương trình về sựu tương đương khối lượng-năng lượng E = mc2, mà ông còn nổi tiếng về lĩnh vực vật lý lý thuyết, đặc biệt là khám phá ra định luật của hiệu ứng quang điện, khai sinh ra lý thuyết lượng tử, trụ cột của ngành vật lý học hiện đại và được trao Giải Nobel Vật lý năm 1921 cho các phát minh này. Albert Einstein đã chứng minh được rằng ánh sáng được làm bằng hạt, sau đó dẫn đến sự phát triển của tế bào quang điện, mở đường cho cá`c lĩnh vực như phát thanh truyền hình, phim ảnh...phát triển, làm cho cuộc sống con người trở nên dễ chịu và phong phú hơn. 3. Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế hay ICRC (International Committee of the Red Cross ) là một phần của Phong trào Chữ thập đỏ - Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, có tổng hành dinh tại Geneva, Thụy Sĩ. được thành lập năm 1863 với mục tiêu trợ giúp nhân đạo cho những người bị ảnh hưởng bởi xung đột và bạo lực vũ trang, thúc đẩy pháp luật bảo vệ nạn nhân chiến tranh hay thiên tai địch họa. ICRC là tổ chức độc lập và trung lập, có khoảng 12.000 thành viên tại 80 quốc gia, đã được trao giải Nobel Hòa bình ba lần vào các năm 1917, 1944 và 1963 cho các dịch vụ nhân đạo của mình. Trong những cuộc chiến tranh thế giới, ICRC đã đến thăm các trại tù binh chiến tranh để đảm bảo đối xử nhân đạo, và giúp sắp xếp các cuộc trao đổi tù binh, thực hiện nhiều công việc từ thiện và nhân đạo khác, giúp giảm bớt nỗi khó khăn do chiến tranh hay thiên tại gây ra. 4.Alexander Fleming, Ernst Chain và Howard Florey Nhân loại sẽ ra sao nếu không có các tiến bộ khoa học, trong đó có đóng góp to lớn trong lĩnh vực y học. Vì vậy, nói đến ba nhà khoa học là Sir Alexander Fleming, Sir Ernst Boris Chain và Sir Howard Florey, người ta lại nghĩ đến những đóng góp lớn lao của nhóm các nhà khoa học này trong lĩnh vực y học cứu người. Nghiên cứu và phát hiện thấy nấm mốc có thể giết chết khuẩn Staphylococci, phát hiện trên đã giúp nhóm đề tài tìm ra thuốc kháng sinh Penicillium notatum, tiền thân của thuốc kháng sinh Penicillin hiện đại mà hiện nay con người vẫn dùng. Loại dược phẩm nay chữa được nhiều loại bệnh như lao, hoại tử, giang mai và nhiều dạng nhiễm khuẩn khác, mang lại cuộc sống tốt hơn cho con người. Với phát minh nói trên, cả ba nhà khoa học đã được trao giải Nobel về Sinh lý học và Y học năm 1945. 5. Mẹ Teresa Mẹ Teresa, tên khai sinh Agnes Gonxhe Bojaxhiu, còn được gọi là Mẹ Teresa Calcutta (1910 –1997), nữ tu Công giáo Rôma người Albania, người sáng lập Dòng Thừa sai Bác Ái ở Calcutta, Ấn Độ năm 1950. Trong hơn bốn mươi năm hoạt động, bà đã chăm sóc người nghèo, bệnh tật, trẻ mồ côi, người cơ nhỡ và hoàn thành sứ mệnh truyền giáo trên toàn lãnh thổ Ấn Độ, cũng như nhiều quốc gia khác. Từ năm 1970, Mẹ Teresa trở thành một nhân vật nổi tiếng bởi các hoạt động nhân đạo và từ thiện, được trao Giải Nobel Hòa bình năm 1979. Sau khi được trao giải Nobel, Mẹ Teresa vẫn không ngừng hoạt động, điều hành trên 600 cơ sở truyền giáo tại 123 quốc gia, trong đó có các nhà trọ và nhà tình thương nơi có người mắc bệnh HIV/AIDS, cũng như bệnh nhân phong và lao, các bếp ăn từ thiện, tư vấn cho gia đình và trẻ em, các trại mồ côi, và trường học. Năm 1997 sau khi qua đời, Mẹ Teresa đã được Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong danh hiệu chân phước. 6. Ivan Petrovich Pavlov Ivan Petrovich Pavlov (1849 –1936) là một nhà sinh lý học, tâm lý học và thầy thuốc người Nga, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Peterburg, được trao giải Nobel sinh lý và y khoa năm 1904 cho công trình nghiên cứu liên quan đến hệ thống tiêu hóa. Bắt đầu từ năm 1890, Pavlov nghiên cứu chức năng dạ dày của loài chó bằng cách quan sát sự tiết dịch vị của chúng, sau đó ông tính toán và phân tích dịch vị của chó và phản xạ của chúng dưới các điều kiện khác nhau và phát hiện thấy chó thường tiết dịch vị khi phát hiện ra các tín hiệu báo hiệu sự xuất hiện của thức ăn. Nghiên cứu trên làm tiền đề để Pavlov đã xây dựng định luật cơ bản mà ông gọi là phản xạ có điều kiện và là người đầu tiên mô tả hiện tượng classical conditioning (điều kiện hóa cổ điển). Với những đóng góp to lớn trong lĩnh vực sinh học, Ivan Petrovich Pavlov đã được giới khoa học Nga và thế giới xem như là nhà sinh lí học bậc nhất của nhân loại. 7. Martin Luther King Martin Luther King (1929 –1968) là mục sư dòng Baptist, nhà hoạt động dân quyền nổi tiếng người Mỹ gốc Phi. Đồng thời, là một trong những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ cũng như lịch sử đương đại của phong trào bất bạo động, được trao giải Nobel Hoà bình năm 1964. Martin Luther King được nhiều người trên khắp hành tinh ngưỡng mộ như một anh hùng, nhà kiến tạo hoà bình và thánh tử đạo. Ông đã dẫn dắt cuộc tẩy chay xe buýt diễn ra ở Montgomery (1955-1956), giúp thành lập Hội nghị Lãnh đạo Cơ Đốc miền Nam và trở thành chủ tịch đầu tiên của tổ chức này. Năm 1963, ông đã tổ chức cuộc tuần hành tại Washington, và nổi tiếng khi đọc bài diễn văn “Tôi có một giấc mơ”. Năm 1964, Luther King là nhân vật trẻ tuổi nhất được chọn để nhận Giải Nobel Hòa bình vì những nỗ lực chấm dứt nạn kỳ thị chủng tộc qua biện pháp bất tuân dân sự và các phương tiện bất bạo động khác, ông qua đời ngày 4/4/1968 do bị ám sát tại Memphis, Tennessee. 8. Crick, Watson và Wilkins Ba nhà bác học có công nghiên cứu về ADN và vai trò cơ bản của ADN như là một khối vật liệu dùng trong xây dựng tạo nên sự sống của con người, Với nghiên cứu đồ sộ và quan trọng này, cả ba đã được trao giải Nobel về Sinh lý học và Y học năm 1962. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã phát hiện thấy cấu trúc phân tử của axit nucleic, cũng như vai trò quan trọng của ADN trong việc truyền thông trong cơ thể sống, mở đường cho những tiến bộ di truyền mới. Giải thưởng Nobel cho dự án này cũng khá lý thú bởi trước khi Crick và công ty của ông khám phá ra cấu trúc xoắn kép của ADN, thì nhà sinh học tên là Rosalind Franklin tìm thấy cách để chụp ảnh ADN. Những hình ảnh này được xem là bước ngoặt trong nghiên cứu của Crick nên sau này khi xét giải Ủy ban Nobel đã cân nhắc đến những đóng góp của những người khác. 9. Hermann Muller Một trong những đóng góp to lớn vào lịch sử khoa học công nghệ của nhân loại là công lao của nhà khoa học người Mỹ, Hermann Müller (1890-1967), người đoạt giải Nobel năm 1946 về Sinh học và Y học. Muller đã chứng minh thành công khái niệm tia X là nguyên nhân gây đột biến hay còn gọi là tia X gây đột biến (X-ray mutagenessis) trong cơ thể con người. Đặc biệt, Hermann Muller đã chứng minh được rằng ruồi giấm nếu phơi ra môi trường tia X thì sẽ gặp phải tình trạng đột biến gen và rút ngắn tuổi thọ. Nguyên lý này giống như xảy ra ở con người, nó được minh chứng rất cụ thể bằng hai trái bom nguyên tử Mỹ ném xuống Nhật Bản năm 1945. Cũng nhờ phát minh nói trên đã dấy lên phong trào phản đối sản xuất, sử dụng vũ khí hạt nhân trên quy mô toàn thế giới. 10. Aung San Suu Kyi Bà Aung San Suu Kyi sinh ngày 19/6/1945 tại Rangoon, Myanma, lãnh tụ phe đối lập Myanmar, chủ tịch đảng Đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ (NLD). Bà thường được người dân gọi bằng cái tên Daw Aung San Suu Kyi. Từ Daw trong ngôn ngữ Myanma giống như Madam (bà) để bày tỏ sự tôn kính. Trong cuộc bầu cử phổ thông năm 1990, NLD giảnh 59% tổng số phiếu và 81% ghế trong nghị viện. Tuy nhiên, bà Aung San Suu Kyi lại chưa bao giờ được nhậm chức thủ tướng, thay vào đó là bị quản thúc tại gia bởi chính quyền quân sự áp đặt trong suốt 15 năm, đến tận tháng 11 năm 2010. Vì vậy bà Aung San Suu Kyi còn được xem là một trong những tù nhân chính trị nổi tiếng nhất thế giới. Năm 1991 bà được trao giải Nobel Hòa bình và rất nhiều giải thưởng cao quý khác cho hoạt động không mệt mỏi vì hòa bình, dân chủ và quyền con người. Tháng 4/2012, với tư cách thành viên NLD, bà Aung San Suu Kyi đã trúng cử vào Hạ viện Myanmar đại diện cho khu vực Kawhmu. Ngày 6 tháng 6 năm 2013, bà Aung San Suu Kyi đã thông báo tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho biết bà sẽ ra tranh cử tổng thống vào năm 2015.
